Scholen smachten naar heropening: ‘Zonder extra ruimte verdwijnt het draagvlak’

NIEUWSARTIKEL | Het kabinet hakt vandaag definitief de knoop door over volledige heropening van het middelbaar beroepsonderwijs en het hoger onderwijs. Het besluit komt geen moment te vroeg, want onderwijsbestuurders, studenten en ouders smachten naar duidelijkheid in de voortdurende corona-epidemie.

,,Mijn zoon doet nu het tweede jaar mbo en heeft het hartstikke moeilijk gehad’’, vertelt een vader die niet met zijn naam in de krant wil. ,,De lessen waren thuis en op afstand, zijn stage werd stopgezet. Hij had weinig tot geen contacten meer. Uiteindelijk kwam de vraag of hij wel de goede studierichting deed. Wij zaten er best bovenop afgelopen tijd, maar na maanden bleek toch dat hij niets had gedaan. Dus stond hij op achterstand. Toen kwamen de bitcoins voorbij en was het: ‘Ik stop maar met de opleiding.’’’

Het is een van de vele voorbeelden die studentenorganisatie ISO voorbij ziet komen. ,,Studenten hebben anderhalf jaar lang thuisgezeten en hebben daar mentaal gezien de rekening voor betaald’’, zegt ISO-voorzitter Lisanne de Roos. ,,Nog langer digitaal onderwijs kunnen we ons nu echt niet meer permitteren. Het hele onderwijsveld onderschrijft dat, de bal ligt nu bij het kabinet.’’

Eenzaamheid

Uit meerdere onderzoeken bleek afgelopen tijd dat het niet goed gaat met studenten, vooral door online onderwijs. Ze kampen met sociaal-emotionele problemen en eenzaamheid en merken dat de kwaliteit van lessen achteruitgaat. Vooral door het gebrek aan sociale en leerzame contacten met docenten en medestudenten.

Onderkant formulier

,,Hoe langer de huidige situatie voortduurt, hoe groter de noodzaak om weer terug te keren naar de instelling’’, ziet bestuursvoorzitter Rob Neutelings van Curio, de beroepsopleider in West-Brabant met onder meer mbo-onderwijs. ,,Want dit is maart 2020 allemaal begonnen en inmiddels is het augustus 2021. Daarbij weten we ook nog niet hoe het virus zich verder gaat ontwikkelen.’’

Neutelings benadrukt dat hij geen viroloog is en dus geen goede inschatting kan maken over de stand van zaken rondom het coronavirus. Daarnaast moeten we volgens hem waken voor kortetermijndenken. ,,Als we nu versoepelingen doorvoeren en dat zou ertoe leiden dat het hele onderwijs in de herfst weer dicht moet, dan heeft dat niet mijn voorkeur.’’

Strikt vanuit onderwijsperspectief wil de bestuursvoorzitter wel ‘heel erg graag’ dat de anderhalve meter eraf gaat. Neutelings: ,,Praktijkonderwijs is het hart van het mbo en het is belangrijk dat we dat helemaal kunnen geven zoals we willen. En voor de sociaal-emotionele ontwikkeling van een zestienjarige is het essentieel dat er een sociale structuur is met leeftijdsgenoten.’’

Onaangenaam verrast

De universiteiten waren maanden terug al ‘onaangenaam verrast’ dat ze van het kabinet in het nieuwe collegejaar ook rekening moesten houden met behoud van de anderhalve meter op de campus. Ze zeiden zelfs opstandig niet op die manier te kunnen werken aan de roosters voor studenten en medewerkers.

Han van Krieken is rector magnificus aan de Radboud Universiteit. Hij spreekt namens de Vereniging van Universiteiten (VSNU) zijn grote zorgen uit over de kwaliteit van het onderwijs en de mentale gesteldheid van studenten en medewerkers tijdens de (gedeeltelijke) sluiting van onderwijsinstellingen. ,,Studenten hebben hun punten wel gehaald, maar het was allemaal minder. Vooral de interactie, de kern van het onderwijs, liet te wensen over. Iedereen miste het fysieke samenzijn.’’

Volgens Van Krieken zijn gedurende deze zware tijd bij een deel van de studenten depressies en zingevingsvragen ontstaan. ,,We komen nu in een nieuwe fase in de coronacrisis: de vaccinatiegraad is best hoog, jongere mensen komen nauwelijks in het ziekenhuis terecht en deze groep heeft zich lang goed aan de regels gehouden. Dat mag worden beloond met meer ruimte. Als het kabinet daartoe niet besluit, verdwijnt het draagvlak.’’

Te overzien

Hij snapt dat de besmettingen nog niet weg zijn. ,,Het belangrijkste is dat de anderhalve meter eraf gaat”, aldus de rector magnificus. ,,We zijn bereid om dan nog steeds te werken met maatregelen zoals mondkapjes, zelftesten of het verhogen van de vaccinatiegraad.” Van Krieken zou niet blij zijn met een maximaal aantal  studenten per college. ,,Maar zelfs dat is tijdelijk te overzien.’’

De verwachting is dat het mbo en hoger onderwijs weer volledig open kunnen. Studenten die onverhoopt komend studiejaar nog wél de hele week naar hun beeldscherm moeten gaan kijken, kunnen zich melden bij het ‘Ik zit nog thuis’-meldpunt van ISO. Met de lancering van het meldpunt hoopt de organisatie inzichtelijk te maken of en hoeveel studenten er ondanks de mogelijkheden tot fysiek onderwijs nog online les hebben.