Bestuursvoorzitter beroepsopleider Curio pleit voor afschaffing diploma’s

Zelf heeft Neutelings al zijn diploma’s naar eigen zeggen door de versnipperaar gehaald en is zijn eigen digitale talentenpaspoort gaan vullen. Hierin komen alle opgedane vaardigheden, kennis en ervaring te staan. Volgens Neutelings heeft een werkgever daar veel meer aan. ,,Als leerlingen op de middelbare school hun diploma behalen, is dat altijd op het niveau waar die leerling het slechtste scoort. Als je wiskunde op vwo-niveau zou kunnen maar met talen vmbo-niveau haalt, krijg je nooit een vwo-diploma. Dat is raar. We moeten echt af van het idee dat iedereen altijd maar ‘het hoogst mogelijke’ diploma moet halen. Waardeer leerlingen op hun talenten en niet op hun zwakke punten.”

Volgens Neutelings zouden werkgevers het voortouw moeten nemen. ,,Als iemand zich bij een werkgever meldt met een mbo-diploma, zegt dat nog niets over hoe hij in het werk dat hij moet gaan doen, zal functioneren. De meeste mbo-leerlingen zien pas op hun stage wat het werk daadwerkelijk inhoudt en ontwikkelen zich verder in de praktijk. Werkgevers hebben veel meer aan iemand die kan laten zien welke ervaring en vaardigheden hij heeft, dan te weten welk diploma iemand heeft. Het leren houdt namelijk niet op bij het behalen van een diploma. Juist mbo-leerlingen ontwikkelen zich voor een groot deel in de praktijk. Werkgevers zouden daarin ook meer verantwoordelijkheid kunnen nemen door meer te investeren in talentontwikkeling.”

Intrinsieke motivatie waardevoller dan diploma

We zijn benieuwd hoe het bedrijfsleven aankijkt tegen het afschaffen van diploma’s. Dat is immers een objectief selectiecriterium. We vroegen Joris Toonders, eigenaar van het succesvolle online marketingbureau Yonego, daarom aan te schuiven bij het gesprek. ,,Eerlijk gezegd weet ik van mijn negentig medewerkers niet welke diploma’s ze wel of niet hebben; daar vraag ik nooit naar”, valt Joris maar direct met de deur in huis. ,,Een diploma zegt iets over wat je hebt gedaan, niet over wat iemand allemaal kan en wil. Voor mij is de intrinsieke motivatie van een sollicitant veel belangrijker. Ik ben veel meer geïnteresseerd in wat iemand in de praktijk kan, dan wat hij op school heeft geleerd. Iemand die voortijdig gestopt is met zijn studie, omdat hij in de praktijk aan de slag wil, komt bij mij sterker over dan iemand die zijn studie afmaakt om maar ‘dat papiertje’ te halen.”

Neutelings: ,,De crux is dat als je met iedere leerling in gesprek gaat en serieus vraagt waar zijn of haar dromen liggen, je daar vervolgens je aanbod op gaat aanpassen. Dus als een banketbakker-in-spe aangeeft dat hij, naast het leren maken van de lekkerste worstenbroodjes, heel graag een food-truck wil beginnen, bied je hem lessen ondernemerschap aan. Iets dat we bijvoorbeeld al doen via ons projectbureau Young Business."

Combinaties van opleidingen

,,Onlangs zijn wij in de zorg in samenwerking met verschillende zorginstellingen een brede opleiding gestart waarin studenten voor een groot deel in de praktijk in aanraking komen met zowel zorg voor ouderen, als gehandicapten als specialistische geestelijke gezondheidszorg. Ik ben ervan overtuigd dat we daar naartoe moeten: veel meer combinaties van opleidingen waarbij de student zijn of haar eigen leerroute kiest. Of iemand dan een traject aflegt in een jaar of daar zes jaar over doet omdat hij of zij ook nog mantelzorg wil verlenen, maakt dan niet uit. Het gaat er uiteindelijk om welke vaardigheden en ervaringen zo iemand ‘verzamelt’.”

'Laat kinderen vragen stellen'

Joris Toonders sluit zich daar volmondig bij aan: ,,School is de enige plek waar net goed genoeg (lees zesjes halen) beter scoort dan uitblinken in één ding. Een negen voor natuurkunde met een paar onvoldoendes voor talen levert geen diploma op. Geen bedrijf dat op die manier redeneert! Stimuleer kinderen al op jonge leeftijd om na te denken over wat ze echt willen. Laat ze vragen stellen, daag ze uit. Ik vind de uitdrukking ‘kinderen die vragen, worden overgeslagen’ echt onbegrijpelijk. Nee, juist kinderen die vragen, komen verder in het leven.”

,,Hoe beter wij weten wat de nood en de vragen in bedrijven zijn, hoe beter wij daar op kunnen inspelen”, stelt Neutelings. Als mbo-school moeten we daarom nog meer de deuren openzetten voor bedrijven; andersom vragen we van bedrijven ook om hun deuren open te zetten voor onze leerlingen en studenten. Bedrijven hebben we echt nodig om mensen blijvend te scholen. Een leven lang ontwikkelen zal steeds meer nodig zijn. Niemand blijft nog veertig jaar bij dezelfde baas of hetzelfde bedrijf werken. Onderwijs en bedrijfsleven moeten de handen ineen slaan om werknemers toekomstbestendig te maken.”