‘Het gaat niet om de bakstenen maar om de beweging’

INTERVIEW | Het onderwijs als fundament, bedrijven en investeerders als katalysator, en een stad die durft te kiezen. Dat is de insteek van Breda’s beroepsonderwijsinstellingen. Hans van Lamoen (Nederlandse Defensie Academie), Rob Neutelings (Curio), Marjan Hammersma (Avans Hogeschool) en Ingrid Timmermans (Breda University of Applied Sciences) delen hun visie.

Hoe werken jullie op dit moment samen met partners in de stad?

Hans: “Met Avans en BUas wisselen we ervaringen uit over bijvoorbeeld AI en gamification. Dat doen we omdat het ons allemaal sterker maakt. Interactie en kennisuitwisseling vormen de kern van onder wijsinnovatie.”

Ingrid: “Inhoudelijk werken we intensief samen met bedrijven, via stages en praktijkgericht onderzoek. Maar ik zie kansen om dat meer circulair te maken: vragen ophalen uit de praktijk, die beantwoorden, en de kennis direct weer terugbrengen naar het bedrijfsleven. Zo houd je kennis in de regio én maak je het toepasbaar.”

Wat zijn de grootste uitdagingen?

Marjan: “Samenwerking gaat verder dan uitwisseling alleen. Het gaat ook om elkaar iets gunnen en elkaar beter begrijpen. Het Innovatiedistrict is de plek waar dat kan, omdat je elkaar vaak ziet en meer met elkaar optrekt. Er zijn al veel mooie projecten van de grond gekomen, laten we het nu met elkaar in het Innovatiedistrict naar een hoger niveau tillen.”

Rob: “De allerbelangrijkste uitdaging is: het bieden van goede loopbaanmogelijkheden. Als studenten hier na hun studie geen carrière kunnen maken op niveau, dan vertrekken ze – hoe fijn wonen het hier ook is.”

Hans: “En minstens zo belangrijk: we hebben investeerders nodig die risico willen nemen. Zonder kapitaal, blijft het bij goede bedoelingen. Je moet die duizend bloemen laten bloeien om uiteindelijk tien parels te vinden.”

Marjan: “Een andere uitdaging is dat iedereen zijn eigen tempo heeft. Studenten moeten een diploma halen, bedrijven willen snel resultaten boeken, en overheden werken vaak met lange procedures. De kunst is om enerzijds meer begrip te hebben voor de verschillen die er zijn, en anderzijds die ritmes beter op elkaar af te stemmen.”

Wat verwachten jullie van het Innovatiedistrict? Wat is de meerwaarde?

Ingrid: “Het Innovatiedistrict is meer dan een plek. Het is een netwerk waar ideeën sneller concreet worden omdat je elkaar dagelijks tegenkomt. In de praktijk echt met elkaar aan de slag gaan – dát maakt het verschil.”

Rob: “Daar sluit ik me helemaal bij aan. We moeten dan ook waken voor een te smalle blik; het gaat niet om de bakstenen, maar om de beweging. Bedrijven moeten zich hier willen vestigen omdat hier de beste mensen en ideeën te vinden zijn, dan komt het vliegwiel vanzelf op gang.”

Marjan: “Voor ons als hogeschool biedt het Innovatiedistrict de kans om meer onderzoeksvragen rechtstreeks uit de praktijk te krijgen. Daarmee wordt kennis beter bruikbaar en toepasbaar. En juist op toepasbaarheid kunnen wij het verschil maken.”

Welke rol speelt onderwijs in het Innovatiedistrict?

Marjan: “Onderwijs levert talent én toegepast onderzoek. Bij Avans hebben we bovendien ons onderwijs modulair ingericht, zodat studenten buiten hun eigen opleiding kunnen leren. Juist die breedte maakt studenten extra waardevol in zo’n multidisciplinair district.”

Ingrid: “Wij doen hetzelfde bij BUas. Een techniek student kan bijvoorbeeld creatieve modules volgen, of iets in hospitality – iets dat met de opkomst van AI soms onderbelicht raakt. Voor complexe maatschappelijke vraagstukken heb je meerdere disciplines nodig, en het is goed als studenten zich dat realiseren. In het Innovatiedistrict komen de verschillende disciplines vanzelf samen, en wordt de meerwaarde van die mix ook veel tastbaarder.”

Hans: “Wat het onderwijs in mijn ogen vooral kan bijdragen, is een veilige omgeving om te leren en te experimenteren met ondernemerschap. Bijvoorbeeld via simulaties en pilots, wat weer lessen oplevert die breder inzetbaar zijn. Het Innovatiedistrict kan die uitwisseling faciliteren, en daar profiteren we allemaal van.”

Rob: “En vergeet de basis niet. We moeten scholieren en studenten al vroeg laten kennismaken met technologie en creativiteit. Dat is de voedingsbodem voor het talent van morgen. In het mbo zie ik hoe praktijkopdrachten in bijvoorbeeld de zorg of cultuur studenten enthousiast maken voor die sectoren. Dat enthousiasme is goud waard.”

Wat is er nodig om dit tot een succes te maken?

Hans: “Laten we niet in concurrentie denken – ook niet met Brainport. We hebben er niets aan om te gaan vergelijken, maar kunnen elkaar vanuit het academische en het toegepaste juist versterken. Uiteindelijk gaat het niet alleen om banen en economische groei, maar om brede welvaart: een stad waar mensen zich ontwikkelen, prettig wonen en elkaar ontmoeten.”

Rob: “Mijn oproep is: durf te kiezen. Focus geeft richting en profiel. Als je niet kiest, word je gekozen – en dat is zelden in je voordeel. We hebben hier alles in huis rond robotica, gaming en creatieve technologie. Laten we dat vasthouden en uitbouwen.”

Marjan: “We moeten inderdaad beter benutten wat er al is en scherpe keuzes durven maken voor een herkenbaar en bloeiend Innovatiedistrict. En vooral ook: we moeten dit samen doen en het de tijd gunnen. Met optimisme de schouders eronder, ook als het even tegenzit.”

Ingrid: “Daar voeg ik graag nog de term diversiteit aan toe, als voorwaarde voor succes. Om te kunnen innoveren heb je meerdere gezichtsvelden nodig. Daarom is het internationale karakter ook zo belangrijk. Breda heeft de kans om zich als internationale stad van toepassingen te profileren. Laten we dat zichtbaar maken – met showcases, laboratoria in de stad, festivals en het Game & Tech Centrum – en zo laten zien dat dit dé plek is waar je als talent wilt blijven.”

Ingrid Timmermans Breda University of Applied Sciences, Rob Neutelings Curio, Hans van Lamoen Nederlandse Defensie Academie, Marjan Hammersma Avans Hogeschool